DMAIC staat voor Define, Measure, Analyze, Improve en Control. Het is de projectaanpak van Six Sigma voor bestaande processen die niet goed genoeg presteren: te veel uitval, te lange omsteltijden, te veel spreiding (ASQ).
Het verschil met een snelle verbeterronde zit in de discipline: eerst het probleem en de meetmethode vastleggen, dan meten, dan pas oplossingen zoeken. Daardoor duurt DMAIC langer dan een PDCA-cyclus, maar het resultaat is beter onderbouwd.
De vijf fasen in het kort
| Fase | Kernvraag | Resultaat |
|---|---|---|
| Define | Welk probleem, voor welke klant, met welk doel? | projectopdracht met meetbaar doel en afbakening |
| Measure | Hoe groot is het probleem echt, en klopt de meting? | nulmeting op basis van betrouwbare data |
| Analyze | Welke oorzaken verklaren het grootste deel? | aangetoonde hoofdoorzaken |
| Improve | Welke maatregel neemt de oorzaak weg? | geteste oplossing met gemeten effect |
| Control | Hoe blijft het resultaat behouden? | nieuwe standaard, bewaking, overdracht aan de lijn |
Voorbeeld: omsteltijd op een pers verkorten
Voorbeeld (fictieve waarden), fase voor fase:
Define. Een pers wordt zes keer per dag omgesteld. Volgens het ERP duurt een omstelling 35 minuten. Doel: gemiddeld 30 minuten.
Measure. Vier weken lang wordt elke omstelling met begin en einde vastgelegd. Gemiddelde: 48 minuten, met uitschieters tussen 25 en 90 minuten. Het ERP-getal was een planwaarde, geen meting. Per dag gaan 6 × 48 = 288 minuten op aan omstellen.
Analyze. De lange omstellingen hebben gemeen dat er gewacht wordt: gemiddeld 14 minuten op het gereedschap uit het magazijn, en daarnaast op de kraan.
Improve. Gereedschap wordt vóór de omstelling klaargezet, de kraan wordt ingepland (externe omsteltaken volgens SMED). Nieuwe gemiddelde omsteltijd: 34 minuten.
Control. De klaarzetprocedure komt in de werkinstructie, de omsteltijd wordt per ploeg bewaakt.
| Kengetal | Vóór | Na |
|---|---|---|
| Gemiddelde omsteltijd | 48 min | 34 min |
| Omsteltijd per dag (6 omstellingen) | 288 min | 204 min |
| Gewonnen productietijd per dag | – | 84 min |
| Extra stuks per dag bij 30 s cyclustijd | – | 168 |
Het doel van 30 minuten is niet gehaald. Toch is het project geslaagd: 84 minuten per dag extra productietijd, onderbouwd met data. Een eerlijk verslag noemt beide. De resterende 4 minuten zijn het onderwerp van het volgende project.
Waarom DMAIC-projecten bij Measure blijven hangen
Er is geen data. Stilstanden en omstellingen staan op papier of in het hoofd van de ploegleider. Het team besteedt weken aan turven met een stopwatch.
De data klopt niet. Planwaarden uit het ERP worden als meting gebruikt, zoals in het voorbeeld. Een meetsysteemanalyse hoort ook bij Measure: wie stelt wanneer ‘omstelling begonnen’ vast?
Te veel tegelijk. ‘OEE verhogen’ is geen projectopdracht. Een Pareto-analyse van de stilstandredenen laat zien welk deel het eerst aangepakt moet worden.
Rollen in een DMAIC-project
| Rol | Taak |
|---|---|
| Opdrachtgever (champion) | geeft de opdracht, stelt middelen beschikbaar en ruimt obstakels op |
| Projectleider (Black Belt of Green Belt) | leidt het team door de fasen, bewaakt de methode en de data |
| Proceseigenaar | is verantwoordelijk voor het proces en neemt het resultaat in Control over |
| Teamleden | operators, instellers, onderhoud en kwaliteit; zij kennen het proces |
De proceseigenaar wordt vaak vergeten. Zonder iemand die het nieuwe proces na het project bewaakt, zakt het resultaat terug naar het oude niveau. Leg daarom al in Define vast wie in Control de verantwoordelijkheid overneemt.
Measure en Control met SYMESTIC
SYMESTIC legt stilstanden per machine automatisch vast, met de reden die de operator kiest, ook ‘omstellen’ als eigen stilstandreden. Daarmee staat de nulmeting voor Measure klaar zonder stopwatch, en kan het team in Control per ploeg zien of de nieuwe omsteltijd standhoudt. Een snelle schatting van het effect maak je met de omsteltijd-calculator.
Bronnen
Gerelateerd: PDCA · SMED · Root cause analysis · Pareto-analyse · Omsteltijd-calculator
Zie SYMESTIC aan de hand van uw eigen use case
In de gratis live demo laat een productexpert u op het draaiende platform zien hoe OEE, stilstanden en de koppeling van uw machines en ERP er concreet uitzien.
- OEE live
- Stilstand en oorzaken
- Machines en ERP koppelen
