Onderhanden werk (OHW, Engels: work in progress, WIP) is alles wat al in productie is genomen maar nog niet klaar is: onderdelen tussen twee bewerkingen, halffabricaten in een buffer, orders die op een machine wachten. Het is geld dat al is uitgegeven en nog niets oplevert.
In het Nederlands heeft de term twee betekenissen. In de boekhouding is onderhanden werk een balanspost, bijvoorbeeld bij projecten die nog niet gefactureerd zijn. In de productie gaat het om de fysieke voorraad tussen de stappen. Dit artikel gaat over de tweede betekenis.
Waarom onderhanden werk de doorlooptijd bepaalt
De wet van Little, die John Little in 1961 bewees, beschrijft het verband tussen onderhanden werk, doorzet en doorlooptijd (Operations Research):
Doorlooptijd = onderhanden werk / doorzet
De formule geldt voor een stabiel systeem over een langere periode, ongeacht hoe de orders binnenkomen.
Voorbeeld (fictieve waarden): een lijn levert 120 stuks per uur af. Tussen de stappen liggen gemiddeld 1.440 stuks.
| Situatie | Onderhanden werk | Doorzet | Doorlooptijd |
|---|---|---|---|
| Vandaag | 1.440 stuks | 120 stuks/uur | 12 uur |
| Na halvering van de buffers | 720 stuks | 120 stuks/uur | 6 uur |
| Buffers verkleind tot een derde | 480 stuks | 120 stuks/uur | 4 uur |
De lijn werkt niet sneller, toch is een order in een derde van de tijd klaar. Voorwaarde: de doorzet blijft gelijk. Haal je buffers weg vóór een machine die vaak stilstaat, dan daalt de doorzet en schiet je niets op.
Wat te veel onderhanden werk kost
| Gevolg | Waarom |
|---|---|
| Gebonden kapitaal | materiaal en arbeid zijn betaald, de omzet volgt pas later |
| Lange doorlooptijd | een order wacht achter alle andere orders in de buffer |
| Fouten worden laat ontdekt | een fout aan het begin zit al in honderden stuks voordat de eindcontrole hem ziet |
| Ruimte en zoekwerk | stapels in de hal, heftrucks, zoeken naar de juiste kar |
| Problemen blijven verborgen | een machine die vaak stilstaat valt niet op zolang de buffer erachter niet leeg is |
Onderhanden werk verlagen
Eerst de bottleneck stabiel maken. Buffers zijn er vaak om storingen op te vangen. Wie de storingen niet kent, haalt de verkeerde buffer weg. Een meting van de stilstanden per machine laat zien welke buffer nodig is en welke niet.
Bovengrens instellen. Met kanban of een vaste bovengrens per buffer ontstaat er niet meer onderhanden werk dan afgesproken.
Kleinere series. Grote series vergroten het onderhanden werk. Kortere omsteltijden (SMED) maken kleinere series mogelijk.
Orders niet te vroeg vrijgeven. Een order die drie dagen te vroeg wordt gestart, ligt drie dagen als onderhanden werk in de hal.
Onderhanden werk meten
Onderhanden werk telt men per buffer in stuks of in orders. Om buffers voor verschillende stappen te vergelijken, is een omrekening naar tijd handiger: hoeveel uur werk ligt er voor de volgende stap? Liggen er 600 stuks voor een machine die 100 stuks per uur maakt, dan is dat 6 uur werk. Een buffer van 6 uur voor een stabiele machine is veel; voor een machine die vaak een uur stilstaat, kan het precies goed zijn. Meet daarom op vaste momenten, bijvoorbeeld bij elke ploegwissel, en kijk naar het verloop over weken. Een buffer die steeds groeit, wijst op een stap die de doorzet begrenst.
Onderhanden werk zichtbaar maken met SYMESTIC
SYMESTIC toont per order de status en de actuele bewerking live, en legt per machine automatisch aantallen en stilstanden vast. Zo is te zien waar orders wachten, hoeveel er per stap klaar is en welke machine de doorzet begrenst. Die drie gegevens zijn nodig om onderhanden werk te verlagen zonder de doorzet te raken.
Bronnen
Gerelateerd: Doorlooptijd · Kanban · Capaciteitsplanning · Toyota Production System · Productiebesturing met SYMESTIC
Zie SYMESTIC aan de hand van uw eigen use case
In de gratis live demo laat een productexpert u op het draaiende platform zien hoe OEE, stilstanden en de koppeling van uw machines en ERP er concreet uitzien.
- OEE live
- Stilstand en oorzaken
- Machines en ERP koppelen
