Matryca kompetencji (także matryca umiejętności) w produkcji to tabela, w której wiersze to pracownicy, kolumny to stanowiska lub czynności, a w komórkach zapisany jest poziom opanowania. Pokazuje w jednym widoku, kto może samodzielnie obsłużyć którą maszynę, gdzie wszystko zależy od jednej osoby i kogo trzeba przeszkolić przed urlopami.
W przeciwieństwie do matryc kompetencji z obszaru HR, które opisują postawy i kompetencje miękkie, matryca produkcyjna dotyczy konkretnych stanowisk, czynności i uprawnień.
Poziomy ILUO
| Poziom | Znaczenie | Może pracować sam? |
|---|---|---|
| I | W trakcie szkolenia, zna podstawy | Nie, tylko pod nadzorem |
| L | Wykonuje pracę z pomocą, jeszcze nie mieści się w czasie cyklu lub popełnia błędy | Nie |
| U | Pracuje samodzielnie w czasie cyklu i z wymaganą jakością | Tak |
| O | Pracuje samodzielnie i szkoli innych | Tak, i może dopuszczać innych do samodzielnej pracy |
W wielu zakładach zamiast liter używa się skali 0–4 albo ćwiartek koła. Ważniejsze od symbolu jest kryterium: kto i na jakiej podstawie stwierdza, że ktoś osiągnął poziom U.
Przykład: luki w obsadzie przed urlopami
Przykład (dane umowne): pięciu operatorów, cztery stanowiska. Zasada zakładu: na każde stanowisko co najmniej trzy osoby na poziomie U lub O, aby urlop lub choroba jednej osoby nie zatrzymały stanowiska.
| Pracownik | Prasa | Spawanie | Montaż | Kontrola końcowa | Stanowiska U/O |
|---|---|---|---|---|---|
| A | O | U | L | U | 3 |
| B | U | I | U | – | 2 |
| C | L | O | U | U | 3 |
| D | U | – | O | L | 2 |
| E | – | L | U | I | 1 |
| Osoby U/O | 3 | 2 | 4 | 2 |
Wynik: spawanie i kontrola końcowa mają po dwie samodzielne osoby, czyli lukę po jednej osobie. Najszybciej zamkną ją E (spawanie, już L) i D (kontrola końcowa, już L). Montaż ma cztery samodzielne osoby, czyli jedną ponad wymagane minimum, więc szkolenie kolejnej osoby na montaż nie poprawia odporności zespołu.
Ta sama tabela pokazuje ryzyko niewidoczne w sumach dla stanowisk: E jest samodzielny tylko na jednym stanowisku. Gdy montaż ma przestój, E nie może przejść na inne stanowisko.
Wymagania norm
ISO 9001:2015 w punkcie 7.2 wymaga, aby organizacja określiła potrzebne kompetencje osób, zapewniła je przez wykształcenie, szkolenie lub doświadczenie i przechowywała udokumentowane informacje jako dowód. Matryca kompetencji jest częstą formą takiego dowodu na hali. IATF 16949 uzupełnia te wymagania między innymi o szkolenie na stanowisku pracy.
Do matrycy należą też uprawnienia z terminem ważności, np. zaświadczenie kwalifikacyjne UDT do obsługi wózków jezdniowych. Matryca, w której nie widać daty ważności, przestaje być dowodem w dniu wygaśnięcia uprawnienia.
Dlaczego matryca w Excelu szybko się dezaktualizuje
Arkusz aktualizuje się, gdy ktoś o tym pamięta. Tymczasem poziomy umiejętności zmieniają się codziennie: ktoś przeszedł szkolenie, ktoś od pół roku nie pracował na prasie, ktoś zmienił dział. Po kilku miesiącach matryca pokazuje stan z dnia ostatniego audytu. Pomaga prosta zasada: każda zmiana poziomu ma datę i osobę, która ją potwierdziła, a przegląd matrycy jest stałym punktem odprawy brygadzistów.
Obsada stanowisk w SYMESTIC
W SYMESTIC pracownicy logują się na stanowisku, a dla każdego segmentu można określić wymagania dotyczące personelu jako warunek startu produkcji. Dzięki temu widać, kto faktycznie pracował na którym stanowisku, a nie tylko, kto jest do niego przypisany w arkuszu.
Źródła
Powiązane: IATF 16949 · Toyota Production System · Cyfrowe instrukcje stanowiskowe · Kierownik produkcji · Skills matrix (EN)
Zobaczą Państwo SYMESTIC na własnym przypadku użycia
W bezpłatnym demo na żywo ekspert produktowy pokaże na działającej platformie, jak konkretnie wyglądają OEE, przestoje oraz integracja Państwa maszyn i ERP.
- OEE na żywo
- Przestoje i ich przyczyny
- Integracja maszyn i ERP
