Numer partii (ang. batch number, lot number) to oznaczenie ilości wyrobów wyprodukowanych w tych samych warunkach: z tej samej partii surowca, na tej samej linii, w określonym czasie. Wszystkie sztuki z jednej partii traktuje się jednakowo. Jeśli w jednej sztuce wykryje się wadę surowca, podejrzana jest cała partia.
W kodach GS1 numer partii zapisuje się z Identyfikatorem Zastosowania GS1 AI (10). Na opakowaniach żywności występuje często jako „LOT”.
Numer partii a numer seryjny
| Cecha | Numer partii | Numer seryjny |
|---|---|---|
| Co oznacza | Grupę sztuk wyprodukowanych w tych samych warunkach | Jeden konkretny egzemplarz |
| Ile sztuk ma ten sam numer | Od kilkunastu do wielu tysięcy | Jedna |
| Typowe zastosowanie | Żywność, chemia, tworzywa, części masowe | Podzespoły, maszyny, części krytyczne dla bezpieczeństwa |
| Zakres wycofania przy wadzie | Cała partia | Konkretne egzemplarze |
Uwaga na nazewnictwo: w farmacji słowo „seria” oznacza partię. Przepisy o Dobrej Praktyce Wytwarzania używają określenia „numer serii” (Dz.U. 2015 poz. 1979), więc „numer serii” na opakowaniu leku to numer partii, a nie numer seryjny pojedynczego egzemplarza.
Co zawiera numer partii
Nie ma jednego obowiązkowego formatu. Ważne, aby numer był jednoznaczny i pozwalał odtworzyć warunki produkcji. Przykładowa budowa:
| Fragment | Przykład | Znaczenie |
|---|---|---|
| Rok | 26 | 2026 |
| Dzień roku | 301 | 28 października |
| Linia | L2 | linia wtryskowa nr 2 |
| Zmiana | 1 | zmiana poranna |
| Numer kolejny | 03 | trzecia partia na tej zmianie |
Wynik: 26301-L2-1-03. Sam numer nie zawiera danych o surowcu ani parametrach. Te dane są przechowywane w systemach (ERP, MES, dokumentacja jakości), a numer partii je łączy.
Przykład: wielkość partii decyduje o zakresie wycofania
Przykład (dane umowne): linia produkuje 2 000 sztuk na zmianę, trzy zmiany na dobę. Partia granulatu, która okazała się wadliwa, była w użyciu od 6:00 do 14:00, czyli na pierwszej zmianie.
| Definicja partii | Sztuki do zablokowania |
|---|---|
| Partia = doba produkcji | 6 000 |
| Partia = zmiana | 2 000 |
| Partia = zmiana i zapisany moment wymiany surowca | 2 000, a przy wymianie surowca w trakcie zmiany mniej |
Im mniejsza partia i im dokładniej zapisany moment wymiany surowca, tym mniej dobrych sztuk trzeba zablokować, posortować lub wycofać. Drobniejsze partie oznaczają z kolei więcej etykiet i więcej zapisów. Granicę wyznacza koszt wycofania, nie przyzwyczajenie.
Wymagania prawne i branżowe
W branży spożywczej rozporządzenie (WE) nr 178/2002, art. 18 wymaga, aby każdy podmiot znał swojego bezpośredniego dostawcę i odbiorcę (zasada „krok wstecz, krok naprzód”). W motoryzacji identyfikowalność jest wymaganiem normy IATF 16949. Jak szczegółowo trzeba zapisywać partie, wynika z przepisów branżowych i umów z klientem.
Dobre praktyki przy nadawaniu numeru partii
Niezależnie od formatu warto trzymać się kilku zasad:
| Zasada | Dlaczego |
|---|---|
| Numer jest unikalny w całym zakładzie, nie tylko na linii | Przy wycofaniu nie ma dwóch partii o tym samym numerze |
| Bez znaków łatwych do pomylenia (O i 0, I i 1) | Mniej błędów przy ręcznym przepisywaniu |
| Najwyżej 20 znaków alfanumerycznych | Mieści się w identyfikatorze GS1 (10) i w kodzie kreskowym na etykiecie |
| Ten sam numer na etykiecie, w dokumentach i w systemie | Powiązanie partii surowca z partią wyrobu nie zależy od pamięci pracowników |
Numer partii a dane z SYMESTIC
SYMESTIC przypisuje ilości, braki i przestoje do zlecenia i zmiany, drukuje etykiety na stanowisku i uruchamia zlecenia przez skan kodu kreskowego. Te dane uzupełniają ewidencję partii prowadzoną w ERP. SYMESTIC nie oferuje obecnie śledzenia partii materiałów (genealogii partii).
Źródła
- GS1: Application Identifier (10) Batch or lot number
- EUR-Lex: Rozporządzenie (WE) nr 178/2002, art. 18
- ISAP: Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie wymagań Dobrej Praktyki Wytwarzania (Dz.U. 2015 poz. 1979)
Powiązane: Traceability w produkcji · IATF 16949 · System zarządzania jakością · Integracja MES z ERP · Batch number (EN)
Zobaczą Państwo SYMESTIC na własnym przypadku użycia
W bezpłatnym demo na żywo ekspert produktowy pokaże na działającej platformie, jak konkretnie wyglądają OEE, przestoje oraz integracja Państwa maszyn i ERP.
- OEE na żywo
- Przestoje i ich przyczyny
- Integracja maszyn i ERP
