APQP: de vijf fasen, control plan en voorbeeld

APQP staat voor Advanced Product Quality Planning. Het wordt beschreven in de gelijknamige handleiding van AIAG, de Amerikaanse brancheorganisatie van de automotive-keten. Volgens de uitgever draait de derde editie om het waarom achter het wat en wanneer en om het verbeteren van succesvolle productlanceringen. Dit stuk legt de vijf fasen uit, het verband met PPAP en het control plan, rekent een capabiliteitsvoorbeeld door en noemt de punten waar de planning in de praktijk vaak misloopt.

De vijf fasen

Een masterscriptie van de Luleå University of Technology uit 2023 geeft de vijf fasen weer naar Roush e.a. (2008) en koppelt ze aan de PDCA-cyclus.

Dezelfde scriptie noemt als voordelen van kwaliteitsplanning het vroeg signaleren van wijzigingen, het vermijden van late wijzigingen en producten van hoge kwaliteit tegen lagere kosten. Gereedschappen en analysetechnieken horen volgens de bron zo vroeg mogelijk in de planningscyclus te worden ingezet.

De handleiding en de edities

De pagina met handboeken van AIAG vermeldt de derde editie van APQP uit maart 2024. Volgens de productpagina voegt die editie agile productmanagement, sourcing, wijzigingsbeheer, programmametrics voor APQP, risicobeperkende plannen en gated management toe, plus informatie over traceerbaarheid van onderdelen. Het control plan is naar een eigen document verhuisd: de eerste editie van het Control Plan verscheen ook in maart 2024. PPAP staat er in de vierde editie van november 2009. De inhoud van de handboeken is betaald en hier niet geraadpleegd, we gebruiken alleen de beschrijving van de uitgever.

APQP, PPAP en control plan

APQP is het planningsproces van het hele traject. Volgens de beschrijving van AIAG moeten leveranciers met PPAP laten zien dat zij onderdelen met consistente kwaliteit kunnen maken tijdens een echte productierun op productiesnelheid, zodat de eisen uit de ontwerpdocumentatie en specificatie worden gehaald. PPAP is dus het vrijgavedossier, niet het hele traject. Het control plan verduidelijkt volgens AIAG verschillende eisen, legt de koppeling met de APQP-processen uit en geeft richtlijnen voor het opstellen van plannen. De nieuwe editie voegt een vereiste voor een veilige aanloop (Safe Launch) toe aan de fasen van het control plan.

Een rij uit een control plan ziet er in ons voorbeeld zo uit. De keuze van de kolommen is van ons.

Rekenvoorbeeld: capabiliteit in de validatiefase

In fase 4 toont een capabiliteitsstudie dat het proces de toleranties kan halen. Het voorbeeld is van ons. Van de boringdiameter zijn 30 stuks gemeten. Het gemiddelde is 12,004 mm en de standaardafwijking 0,012 mm. De bovengrens is 12,05 mm, de ondergrens 11,95 mm.

Het proces zit dus niet in het midden: Cp is 1,39, maar Cpk is lager, omdat het gemiddelde naar de bovengrens verschoven is. Stel dat de klant een minimale Cpk van 1,33 vraagt. Dan voldoet 1,28 niet, hoewel de spreiding klein genoeg is. De oplossing is hier het centreren van het proces en niet het verkleinen van de spreiding. De eis van 1,33 is een aanname voor dit voorbeeld. De werkelijke waarde staat in de klantspecifieke eisen en wisselt per afnemer.

Een capabiliteitscijfer uit 30 stuks zegt naar ons oordeel weinig over een serie van maanden. Een korte reeks onder één instelling meet de korte-termijnspreiding en niet de variatie van wisselende grondstofbatches, gereedschapsslijtage en operators.

Meetsysteem en capabiliteit horen bij elkaar

Een Cpk van 1,28 is zo betrouwbaar als de meting waarop hij rust. Als de meetpen zelf een spreiding heeft die een flink deel van de tolerantie van 0,10 mm opeet, zegt de capabiliteit van het proces weinig. Daarom staat in ons control plan-voorbeeld de aantekening dat de MSA, de analyse van het meetsysteem, is uitgevoerd. In de casestudie van de Luleå-scriptie, uitgevoerd bij een vrachtwagenfabrikant, bleek de MSA het zwakste punt: er was weinig kennis over hoe een MSA wordt uitgevoerd en waarom ze nodig is, en onduidelijkheid over wie ervoor verantwoordelijk is. Een uitkomst van één bedrijf is geen regel, maar het laat zien waar de aandacht heen moet.

Waar APQP in de praktijk vastloopt

In dezelfde casestudie meldden de respondenten dat het product tot ver in het project een bewegend doel blijft. Het proces wordt dan ontwikkeld voor een product dat verouderd raakt, en dat kan leiden tot een concept dat niet aan de klanteisen voldoet. Een respondent wees erop dat een control plan lastig op te stellen is zonder de voorgaande stappen af te ronden. De scriptie noemt ook een gebrek aan vertrouwdheid met PPAP bij een organisatie die zelf geen leverancier is. Een control plan dat niet meer wordt bijgewerkt na een wijziging van het proces verliest naar ons oordeel zijn waarde: het wordt dan een document voor de dossiermap in plaats van een werkinstrument.

Capabiliteit in serie met SYMESTIC

SYMESTIC laat de Cp/Cpk van procesparameters en de kwaliteitscontrole van elk onderdeel zien. Zo kunt u na de start van de serie de capabiliteit volgen op gemeten data, per segment en periode. In een demo kan worden besproken welke parameter u wilt volgen. De fasen, het control plan en de vrijgave blijven werk van uw team en klant.

Bronnen

1. Luleå University of Technology: APQP, de vijf fasen (masterscriptie, 2023)
2. AIAG: Manuals (Control Plan)
3. AIAG: APQP, derde editie (productpagina)
4. AIAG: Control Plan, eerste editie (productpagina)

Gerelateerd: IATF 16949 · FMEA

Over de auteur

Christian Fieg

Head of Sales bij SYMESTIC. Meer dan 25 jaar MES en shopfloor-digitalisering. Six Sigma Black Belt. · LinkedIn