Gemba walk to obchód kierownika lub zespołu w miejscu, w którym powstaje wartość, czyli na hali, przy maszynie i na stanowisku montażu. Celem jest zobaczenie procesu na własne oczy, zrozumienie problemów i rozmowa z ludźmi, którzy go wykonują. Nie chodzi o kontrolę pracowników.
Japońskie słowo gemba (現場) oznacza „rzeczywiste miejsce”. Stoi za tym prosta zasada: „idź i zobacz” (genchi genbutsu). Pojęcia opisuje Lean Lexicon wydany przez Lean Enterprise Institute.
Gemba walk w siedmiu krokach
| Krok | Co zrobić | Typowy błąd |
|---|---|---|
| 1. Wybrać temat | Jeden temat na obchód, np. przestoje z braku materiału na linii 3. | Obchód „ogólny” bez konkretnego pytania. |
| 2. Przygotować dane | Przestoje, braki i ilości z ostatniego tygodnia dla tego obszaru. | Wejście na halę bez liczb, dyskusja oparta na wrażeniach. |
| 3. Zapowiedzieć | Brygadzista i operatorzy wiedzą, po co jest obchód. | Obchód odbierany jako kontrola. |
| 4. Iść wzdłuż przepływu | Od dostawy materiału do wyrobu gotowego. | Zatrzymanie przy pierwszym problemie i koniec obchodu. |
| 5. Pytać i słuchać | „Co dziś przeszkadza?”, „Może mi Pan to pokazać?” | Wydawanie poleceń zamiast zadawania pytań. |
| 6. Zapisać ustalenia | Fakt, miejsce, osoba, termin. | Ustalenia tylko w głowie kierownika. |
| 7. Wrócić z odpowiedzią | Operator dowiaduje się, co się stało z jego uwagą. | Brak informacji zwrotnej, następnym razem nikt nic nie mówi. |
Przykład: przygotowanie obchodu na podstawie danych o przestojach
Przykład (dane umowne): linia 3 miała w ostatnim tygodniu 620 minut przestojów. Rozkład według przyczyn:
| Przyczyna przestoju | Liczba | Minuty | Udział |
|---|---|---|---|
| Brak materiału | 14 | 186 | 30 % |
| Przezbrojenie | 9 | 154 | 25 % |
| Awaria podajnika | 6 | 118 | 19 % |
| Brak operatora | 5 | 92 | 15 % |
| Pozostałe | 11 | 70 | 11 % |
Temat obchodu wynika z danych: brak materiału, 14 razy w tygodniu. Obchód zaczyna się więc w supermarkecie przy linii i prowadzi trasą wózka, a nie przy maszynie. Pytania brzmią: kiedy zgłasza się zapotrzebowanie, ile trwa dowóz, czy pojemniki wracają na czas. Bez tej listy obchód kończy się zwykle przy najgłośniejszym problemie, a nie przy największym.
Gemba walk a audyt
| Gemba walk | Audyt | |
|---|---|---|
| Cel | Zrozumieć proces i przeszkody | Sprawdzić zgodność z wymaganiami |
| Postawa | Pytać, słuchać, uczyć się | Porównywać z listą kontrolną |
| Wynik | Działania usprawniające | Niezgodności i działania korygujące |
| Częstotliwość | Regularnie, krótko, np. raz w tygodniu na obszar | Według planu audytów |
Gemba fizyczne i cyfrowe
Pulpity z danymi z maszyn pokazują, gdzie i kiedy proces staje, także na nocnej zmianie, na której kierownik rzadko bywa. Nie pokazują, dlaczego operator musi iść po narzędzie albo dlaczego pojemniki stoją w złym miejscu. Dane wskazują miejsce, obchód wyjaśnia przyczynę. Jedno nie zastępuje drugiego.
SYMESTIC wykrywa przestoje automatycznie i przypisuje im przyczyny, a cyfrowy dziennik zmiany zbiera wpisy operatorów i streszcza je przy przekazaniu zmiany. To materiał na krok 2: temat obchodu wybiera się na podstawie danych z całego tygodnia, a nie ostatniej awarii.
Źródła
- Lean Enterprise Institute: Gemba (Lean Lexicon)
- Lean Enterprise Institute: Gemba Walk (Lean Lexicon)
Powiązane: Toyota Production System · Root cause analysis · Shopfloor management w SYMESTIC · Redukcja przestojów · System Andon
Zobaczą Państwo SYMESTIC na własnym przypadku użycia
W bezpłatnym demo na żywo ekspert produktowy pokaże na działającej platformie, jak konkretnie wyglądają OEE, przestoje oraz integracja Państwa maszyn i ERP.
- OEE na żywo
- Przestoje i ich przyczyny
- Integracja maszyn i ERP
